|
Plac Dietla
Zabudowa placu Dietla jest przykładem XIX-wiecznej
polskiej architektury uzdrowiskowej z niewielkim wpływem
sztuki zachodniej. U wejścia na plac Dietla znajduje się
budynek „Stara Kancelaria” wybudowany w latach 1864 - 65.
Obecnie na piętrze willi znajduje się mieszkanie pracownicze,
a na parterze - kawiarenka internetowa. Miejsce pierwszego
domu zdrojowego zajęła w 1864 willa „Pałac” mająca piękną
wieżę zegarową w południowej części. Budynek należał po
połowie do Józefa Szalaya i jego syna Władysława. W 1880 r.
dostał się w ręce Akademii Umiejętności. Do 1939 r. pełnił
rolę hotelu, a następnie restauracji „Zdrojowa”. Od 1971 r.
mieści się w nim siedziba Muzeum Pienińskiego im. J. Szalaya ,
w którym eksponowane są zbiory etnograficzno-historyczne
regionu. Willa „Szwajcarka Górna” powstała w 1852 r. Znana
jest z pobytu w niej poety Kazimierza Przerwy-Tetmajera
podczas tygodniowego odpoczynku w Szczawnicy. Do Placu Dietla
przylega Park Górny im. hrabiego Adama Stadnickiego (pow. 10
ha) założony przez Jana Kutscherę, a następnie rozszerzony i
urządzony przez J. Szalaya. Sprowadził on wiele rzadkich
okazów drzew. Wśród drzew rosnących w parku możemy spotkać :
buki, jodły, lipy, klony, modrzewie, dęby, tuje i sosny. W
górnej części Parku rozciąga się lasek modrzewiowy zasadzony w
latach 1909 - 1911 z nasion sprowadzonych z Tokio. Jest to
modrzew japoński dochodzący do 30 m wysokości. Na skraju Parku
za „Szwajcarką Górną” znajduje się kaplica zdrojowa pod
wezwaniem Matki Boskiej Królowej Nieba. Zaprojektowana przez
J. Szalaya, wybudowana w latach 1844-1847 w stylu neogotyckim.
W ołtarzu znajduje się obraz olejny pędzla J. Szalaya „Madonna
z Dzieciątkiem”. Na ścianach umieszczone są 3 tablice
marmurowe poświęcone Stefanowi, Józefinie i Józefowi Szalayom.
Obok kaplicy rośnie wiekowy modrzew , który został ustanowiony
pomnikiem przyrody. Naprzeciw kaplicy stoi muszla koncertowa
zbudowana ok. 1950 r. , w której odbywały się koncerty dla
kuracjuszy. Zachodni narożnik Placu Dietla stanowi dom „Pod
Bogarodzicą” wybudowany w 1853 r. przez Szalaya. Północną
część placu zajmują wille „Holenderka” i „Dom nad Zdrojami”.
„Holenderka” została zbudowana w 1855 r. w stylu holenderskim.
Uwagę zwraca również pomnik - popiersie twórcy uzdrowiska
Józefa Szalaya, odsłonięty dnia 12.05.2002 r.
Sokolica
(747 m n.p.m.) - szczyt w pn.- wsch. części Pienin Środkowych
w tzw. Pieninkach. Północne stoki porasta las bukowo-jodłowy,
na szczycie występują reliktowe sosny (najstarsza ma ok. 500
lat, jedna z nich jest prawdopodobnie najczęściej
fotografowanym drzewem w Polsce. Natomiast południowe, skalne
ściany opadają prawie pionowo, uskokami w 310 metrową przepaść
do przełomu Dunajca. Najwyższy uskok pod szczytem Sokolicy to
pionowa niemal ściana 100 m wysokości.
Trzy Korony
(982 m n.p.m.) najwyższy szczyt Pienin
Środkowych, który należy do Masywu Trzech Koron. Z tarasu
widokowego na Okrąglicy, opadającej w dolinę Dunajca 500
metrową przepaścią, doskonały widok na przełom Dunajca i
obszar Pienińskiego Parku Narodowego, a także na Tatry, Beskid
Sądecki, Gorce, Beskid Żywiecki i Magurę Spiską. Przy dobrej
pogodzie widać odległą o 63 km Babią Górę.
Zamek Dunajec
Średniowieczna warownia wzniesiona na prawym brzegu Jeziora
Czorsztyńskiego we wsi Niedzica Zamek, na obszarze Polskiego Spisza lub Zamagurza (Pieniny Spiskie). Zamek ten został
wzniesiony najprawdopodobniej w początkach XIV w. przez
węgierskiego kolonizatora ziem granicznych Rykolfa
Berzeviczego ze Strążek.
Spływ Dunajcem
Sezon flisacki trwa od 1 kwietnia
do 31 października. Pływać można codziennie z
wyjątkiem święta Bożego Ciała i pierwszego dnia Świąt
Wielkanocnych. Spływ rozpoczyna się na przystani
flisackiej w Sromowcach - Kątach, gdzie znajduje się
parking, pawilon wystawowy Pienińskiego Parku Narodowego,
punkt informacji turystycznej, kioski z pamiątkami,
restauracja oraz kasy biletowe.
Spływ Dunajcem na flisackiej tratwie to
niezwykłe spotkanie z dziką, niezmienioną od tysiącleci
przyrodą - jedna z największych atrakcji turystycznych Europy.
Jednocześnie to najlepszy sposób na zwiedzanie Pienińskiego
Parku Narodowego. Tradycja spływu sięga pierwszej połowy XIX
wieku. W swoim biegu Dunajec wyżłobił w wapiennych turniach
Pienin romantyczny wąwóz, zwany Przełom Dunajca. Drewnianą
tratwą zbudowaną z połączonych ze sobą wąskich łódek, płyniemy
głębokim i krętym kanionem. Dunajec wije się i kluczy pomiędzy
stromymi skałami. Widoki roztaczające się wokół, zapierają
dech w piersiach, zmieniając się w bardzo szybkim tempie. W
trakcie podróży flisacy barwnie opowiadają o Pieninach,
przytaczając legendy o Janosiku. Tratwami flisackimi pokonuje się 7 pętli w czasie
zależnym od stanu wody - od 2 do 3 godzin.
Łodzie odpływają po zebraniu się minimalnego stanu to jest 10
osób. W przypadku mniejszej ilości istnieje możliwość
wypłynięcia łodzi po opłaceniu podstawowego kosztu. Na
życzenie uczestników spływu wypożyczane są kapoki.
Istnieją dwie przystanie docelowe:
1. SZCZAWNICA - długość trasy ok. 18 km,
czas trwania spływu ok. 2 godz. 15 min
2. KROŚCIENKO - długość trasy ok. 23 km,
czas trwania spływu ok. 2 godz. 45 min.
Rafting
i spływ kajakiem na Dunajcu
Spływ pontonami rzeką odbywa się na trasie Sromowce Wyżne -
Szczawnica. Przeznaczony jest zarówno dla zaawansowanych jak i
początkujących uczestników. Mogą w niej uczestniczyć także
dzieci. Chłód wody, górskie powietrze, piękno pienińskiego
krajobrazu spowodują, że zapomnicie o stresach dnia
codziennego. Spływy kajakowe po rzekach górskich w
pneumatycznych dwuosobowych jednostkach pod opieką instruktora
nie wymagają dużych umiejętności technicznych dając za to dużą
satysfakcję z pokonania rzeki. Pneumatyczne kanadyjki pozwolą
na bezproblemowe pływanie nawet początkującym kajakarzom. Nad
grupą czuwa instruktor w kajaku jednoosobowym, który pomoże w
krytycznej sytuacji lub wskaże właściwą drogę na wodzie.
Wody
mineralne w Szczawnicy
Uzdrowisko Szczawnica dysponuje 12 źródłami
wód mineralnych. Wody te to szczawy wodorowęglanowe, sodowe,
jodkowe i bromkowe bogate w sole mineralne i liczne
mikroelementy. Szczególnie polecane są przy schorzeniach dróg
oddechowych, nieżytach żołądka, zaparciach, skazie moczowej,
miażdżycy tętnic, z wysokim poziomem cholesterolu oraz przy
osteoporozie. Wody szczawnickie najlepiej spożywać w
pijalniach, można je również zakupić w specjalnych
opakowaniach w dobrych sklepach. Do najbardziej znanych wód
mineralnych Szczawnicy zaliczyć można:
Woda "Stefan" - zalecana szczególnie w schorzeniach
dróg
oddechowych, nie zalecana jednak przy nadkwasocie żołądka. Źródło
to jest znane od 1822 roku. Nazwa pochodzi od imienia męża
Józefiny Stefana Szalaya. Szczawa wodorowęglanowo - chlorkowo
- sodowo - jodkowa. Zawiera 9,2 g składników stałych na litr.
Woda "Józefina" -
wskazana jest przy
nieżytach gardła i nosa, stanach zapalnych, astmie, rozedmie
płuc, skazie moczanowej i otyłości. Jest to najstarszy zdrój
szczawnicki znany już przed 1810 rokiem (w tymże roku dokonano
jego pierwszego rozbioru chemicznego) jako źródło Główne.
Nazwa obecna funkcjonuje od 1828 roku, pochodzi od imienia
ówczesnej właścicielki zdrojów Józefiny Szalayowej. Szczawa
wodorowęglanowo - chlorkowo - sodowa. Zawiera 4,4 g składników
stałych na litr.
Woda "Magdalena" -
zalecana przy schorzeniach dróg żółciowych i przy zaparciach.
Zdrój ten został odkryty w
1939 roku przez gości szczawnickich, nazwana imieniem
kuracjuszki - Magdaleny Kownackiej z Ponikwy. Szczawa
wodoroweglanowo - chlorkowo - sodowo - jodkowa. Litr wody
zawiera 27 g składników stałych, 1838 mg wolnego dwutlenku
węgla oraz 7,81 mg jodu.
Woda "Jan" - zalecana
jest w schorzeniach dróg oddechowych i nadkwasocie żołądka, używana
jest też do kąpieli mineralnych i produkcji wody stołowej
Szczawniczanka.
To źródło odkryte
zostało w 1869 roku. Szczawa wodoroweglanowo - chlorkowo
-sodowa, zawierająca 4,3 g składników stałych na litr i 1840
mg wolnego dwutlenku węgla.
Woda "Szymon" -
zalecana przede wszystkim przy niedokrwistości u
rekonwalescentów, używana również do kąpieli. Zdrój
odkryty w 1840 roku. Szczawa wodorowęglanowo - chlorkowo -
sodowo - wapienna z zawartością 3,2 g składników stałych na
litr oraz 1632 mg wolnego dwutlenku węgla.
Woda "Wanda" -
polecana przy podagrze i przy alergiach.
Powstałe w 1867 roku źródło
w miejscu dwóch starych zdrojów Anieli i Heleny. Szczawa
wodorowęglanowo-chlorkowo-sodowo-jodowa o zawartości 9,5 g na
litr składników stałych, 2055 mg wolnego dwutlenku węgla oraz
2,11 mg jodu.
Woda "Pitoniakówka"
- Zalecana przy chorobach układu trawienia. Zdrój odwiercony w
1952 roku wykonany w 1967 roku na dnie prowizorycznego ujęcia
źródła (źródło podwójne), zrekonstruowany w 1973 roku.
Mineralizacja wody przewyższa źródło Magdalena (3,9 g
składników stałych na litr), rekordowa jest również zawartość
wolnego dwutlenku węgla (2290 mg na litr). Woda posiada wysoką
zwartość węglanów kwaśnych i chlorków.
Woda "Helena" -
polecana przy chorobach wrzodowych żołądka i dwunastnicy
Kurację pitną ze zdrojów
Magdaleny i Jana przeprowadza się w pijalni "Magdalena",
ze zdrojów Stefan i Józefina w starej pijalni przy
placu Dietla. Wody ze źródeł Szymon, Wanda i Pitoniakówka,
są źródłami ogólnodostępnymi i można je czerpać odpowiednio
przy zejściu do kolejki krzesełkowej na Palenicę, w Parku
Dolnym nad kaplicą i przy ul. Skotnickiej za garażami
|
